Monitoring chorób roślin

 

Rośliny stanowią bardzo ważny element życia człowieka. Mowa tutaj nie tylko o roślinach uprawnych, ponieważ w dużej mierze w wielu kręgach kulturowych istotna staje się także opieka nad florą stricte ozdobną. Uprawianie roślin w ogrodach, szklarniach czy na polach wymaga dużych umiejętności organizacyjnych oraz wiedzy związanej z funkcjonowaniem danego gatunku. Nie bez powodu najlepsze plony pochodzą od doświadczonych ogrodników i rolników. Warto również podkreślić, że ci ostatni nierzadko zmagają się z różnego rodzaju chorobami dotykającymi rośliny. Te są z kolei wynikiem ingerencji pasożytów, zwanych w branży rolniczej agrofagami. Na szczęście na przestrzeni lat człowiek potrafił wypracować sobie system, dzięki któremu ochrona roślin przed szkodnikami staje się łatwiejsza. Warto zatem wiedzieć – posiadając własny ogród czy interesując się rolnictwem – jakie choroby pojawiają się w przypadku roślin najczęściej.

Fitopatologia – nauka o chorobach roślin

Fitopatologia (inaczej patologia roślin) to nauka zajmująca się chorobami roślin. Jest to dział stosunkowo młody, ponieważ jego początki związane są z latami siedemdziesiątymi dziewiętnastego wieku. Warto zaznaczyć, że fitopatologia nie zamyka się na inne dziedziny wiedzy i często korzysta z takich nauk jak mikologia, bakteriologia czy fizjologia roślin.

Czynniki wpływające na rozwój choroby

Na rozwój choroby mogą wpływać między innymi różnego rodzaju wirusy, bakterie czy grzyby. Nie bez znaczenia pozostaje również ingerencja agrofagów, czyli szkodników i chwastów. W zależności od indywidualnych czynników ochrona roślin wygląda oczywiście inaczej.

Najpopularniejsze choroby roślin

Badacze na przestrzeni lat zebrali i skatalogowali niezliczoną liczbę chorób roślin. Z pewnością pomaga w tym do dziś tak zwany monitoring chorób roślin. Przede wszystkim należy zatem zaznaczyć, iż choroby dzielimy na infekcyjne oraz nieinfekcyjne. Te ostatnie to między innymi gorzka plamistość podskórna jabłek czy sucha wierzchołkowa zgnilizna owoców pomidora. W przypadku chorób infekcyjnych mowa tutaj o różnego rodzaju wirusach, na przykład o wirusie mozaiki kalafiora czy wirusie narośli przyrannej.

Objawy wskazujące na chorobę

Pierwszym sygnałem do działania powinna być tak zwana mozaika pojawiająca się na powierzchni liści. Zmiana kolorytu zazwyczaj oznacza utratę chlorofilu lub zahamowanie syntezy barwnika. Zahamowanie syntezy chlorofilu prowadzi z kolei do niedoboru składników pokarmowych, takich jak na przykład magnezu. Najczęstsze objawy chorób to między innymi więdnięcie, różnego rodzaju zniekształcenia, pojawiające się narośle, rany czy też wydzieliny.

Uprawiane rośliny często nie obronią się same, dlatego człowiek powinien dokładnie wiedzieć jak zadbać odpowiednio o swój ogród czy pole uprawne. Bardzo istotny wkład w wiedzę na temat chorób i szkodników występujących na polach czy w ogrodach stanowi współcześnie monitoring chorób roślin. Podstawą do działania jest przede wszystkim obserwacja posiadanych owoców czy warzyw. Objawy zauważone we wczesnej fazie choroby można zdecydowanie łatwiej i szybciej wyleczyć. Co istotne, w takich przypadkach (na samym początku) często stosuje się metody ochrony niechemiczne, które w żaden sposób nie wpływają negatywnie na roślinę. W późniejszym okresie rozwój schorzenia może być zbyt duży i wtedy konieczne staje się użycie sposobów chemicznych. Te wpływają z kolei nie tylko na agrofagi, ale niestety nierzadko (szczególnie, gdy nie mamy doświadczenia w ich używaniu) także na rośliny i przebywających w pomieszczeniu ludzi oraz zwierzęta.